Trong thời gian gần đây, cơ quan Hải quan Trung Quốc đã tiến hành nhiều đợt kiểm tra trực tuyến đối với các cơ sở sản xuất tinh bột sắn của Việt Nam. Qua rà soát, phía Trung Quốc phát hiện nhiều vấn đề về điều kiện vệ sinh xưởng sản xuất, hồ sơ quản lý an toàn chất lượng và việc giám sát quy trình chế biến.
Theo thông tin từ các kênh ngoại giao, các cơ quan chức năng Trung Quốc nhận định rằng mức độ kiểm soát chất lượng thực phẩm nhập khẩu cần được siết chặt hơn, đặc biệt đối với nhóm hàng nông sản đã qua chế biến như tinh bột sắn. Một số cơ sở Việt Nam được yêu cầu tạm ngừng xuất khẩu để khắc phục, đồng thời phía Việt Nam cần tăng cường giám sát và hướng dẫn toàn ngành nhằm đảm bảo sản phẩm đáp ứng đúng quy chuẩn quốc gia của Trung Quốc (GB Standards) về an toàn thực phẩm và vệ sinh công nghiệp.
Kiểm tra trực tuyến – xu hướng quản lý mới của Trung Quốc
Theo ghi nhận từ các cơ quan đại diện Việt Nam tại Trung Quốc, Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã tiến hành các đợt kiểm tra trực tuyến qua video đối với nhiều cơ sở sản xuất tinh bột sắn của Việt Nam.
Mục tiêu của các đợt kiểm tra này là:
- Đánh giá mức độ tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và vệ sinh nhà xưởng;
- Đối chiếu thông tin đăng ký GACC với thực tế vận hành của nhà máy;
- Kiểm tra việc duy trì hệ thống kiểm soát chất lượng và hồ sơ lưu trữ, bao gồm nguồn nguyên liệu đầu vào, quá trình chế biến và điều kiện bảo quản thành phẩm.
Một điểm đáng chú ý là các tiêu chí được áp dụng lần này bám sát tiêu chuẩn GB2760-2024 (Phụ gia thực phẩm) và GB31637-2016 (Tinh bột thực phẩm) – các bộ quy chuẩn có độ chi tiết cao về mức giới hạn vi khuẩn, mức độ nhiễm chéo và tiêu chuẩn vệ sinh của khu vực sản xuất.
Công điện ĐSQ Việt Nam tại Trung Quốc gửi Cục Công nghiệp
Hệ quả của việc siết cơ sở sản xuất: Không chỉ là “tạm ngừng xuất khẩu”
Qua kiểm tra, phía Trung Quốc đã chỉ ra hàng loạt vấn đề phổ biến tại các cơ sở được rà soát, bao gồm:
- Vệ sinh nhà xưởng chưa đạt chuẩn (sàn có nước đọng, thiết bị gỉ sét, khu vực bảo quản chưa được tách biệt);
- Thiếu hồ sơ quản lý đầu vào, đầu ra, không chứng minh được nguồn gốc nguyên liệu;
- Không thực hiện giám sát vi sinh vật định kỳ trong quy trình chế biến;
- Hệ thống kho lưu trữ không có thiết bị giám sát nhiệt độ, độ ẩm theo yêu cầu.
Với những tồn tại này, GACC khuyến nghị tạm ngừng xuất khẩu đối với các cơ sở chưa đạt yêu cầu cho đến khi được khắc phục và đánh giá lại điều kiện sản xuất. Việc này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp có thể mất hiệu lực tạm thời của mã GACC, dẫn đến gián đoạn chuỗi xuất khẩu sang Trung Quốc.
Đây là lời cảnh báo mạnh mẽ cho toàn ngành, bởi một khi cơ sở không duy trì tiêu chuẩn, nguy cơ bị hậu kiểm bất kỳ lúc nào là hoàn toàn có thật.
Dự báo: Trung Quốc sẽ mở rộng kiểm tra trong năm tới
Theo thông tin từ các tổ chức tư vấn thương mại quốc tế, giai đoạn 2025 – 2026 sẽ là năm tăng tốc của GACC trong lộ trình quản lý an toàn thực phẩm nhập khẩu.
Một số điểm đáng chú ý trong xu hướng sắp tới:
Kiểm tra trực tuyến định kỳ bằng video (Online Audit):
GACC sẽ không cần cử đoàn công tác sang tận nơi như trước mà có thể kiểm tra định kỳ qua video, yêu cầu cơ sở chứng minh điều kiện vệ sinh, phòng thí nghiệm, thiết bị, khu vực đóng gói và kho lưu trữ.
Cập nhật và rà soát lại thông tin mã GACC hàng năm:
Những cơ sở không cập nhật thông tin, thay đổi địa chỉ, quy mô hoặc sản phẩm mà không khai báo với GACC sẽ bị đưa vào diện xem xét lại mã đăng ký.
Kết nối dữ liệu kiểm soát vệ sinh qua hệ thống quản trị số
Dự kiến Trung Quốc sẽ áp dụng cơ chế “truy xuất nhanh” (Quick Trace), yêu cầu cơ sở Việt Nam cung cấp dữ liệu kiểm tra định kỳ qua giao diện điện tử khi cần thiết.
Tăng cường hợp tác song phương về kiểm tra – giám sát
GACC sẽ phối hợp với các cơ quan Việt Nam để đồng bộ hóa dữ liệu cơ sở sản xuất, tránh hiện tượng khai báo không trùng khớp giữa hai bên.
Những động thái này cho thấy việc đăng ký mã GACC chỉ là bước khởi đầu, còn duy trì tiêu chuẩn vận hành mới là yếu tố cốt lõi để doanh nghiệp có thể đứng vững trên thị trường Trung Quốc trong thời kỳ mới.
Chủ động rà soát và củng cố hồ sơ GACC từ bây giờ
Để không bị động khi Trung Quốc mở rộng kiểm tra, SNI Việt Nam khuyến nghị doanh nghiệp nên triển khai đồng bộ ba nhóm hành động sau:
Rà soát và cập nhật hồ sơ mã GACC
- Kiểm tra tính hợp lệ của mã GACC hiện có;
- Đảm bảo tất cả thông tin trên hệ thống (địa chỉ, sản phẩm, quy mô) trùng khớp với thực tế;
- Thực hiện cập nhật ngay khi có thay đổi về chủ sở hữu hoặc dây chuyền sản xuất.
Kiểm tra điều kiện sản xuất, vệ sinh và an toàn thực phẩm
- So sánh các tiêu chuẩn nội bộ với tiêu chuẩn GB của Trung Quốc;
- Bổ sung các mục kiểm tra vi sinh vật, giám sát kho nhiệt độ – độ ẩm;
- Duy trì nhật ký ghi chép đầy đủ các hoạt động kiểm định, kiểm tra nội bộ.
Xây dựng hệ thống quản lý hồ sơ truy xuất nguồn gốc
- Lưu trữ và cập nhật hồ sơ nhập nguyên liệu, sản xuất, đóng gói, kiểm nghiệm;
- Sử dụng phần mềm quản lý hồ sơ để dễ dàng xuất trình khi bị hậu kiểm.
Đồng hành cùng SNI Việt Nam – Chuyên gia đăng ký mã GACC
Với kinh nghiệm hỗ trợ hàng trăm doanh nghiệp đăng ký và duy trì mã GACC, SNI Việt Nam là đối tác tư vấn tin cậy trong việc:
- Đăng ký mới, gia hạn hoặc khôi phục mã GACC;
- Tư vấn chuẩn hóa hồ sơ theo tiêu chuẩn GB2760, GB31637;
- Đào tạo quy trình kiểm tra nội bộ, giúp doanh nghiệp tự đánh giá định kỳ;
- Hướng dẫn khắc phục khi có thông báo kiểm tra hoặc cảnh báo từ GACC.
Chúng tôi cam kết hỗ trợ doanh nghiệp:
- Đạt điều kiện xuất khẩu ổn định và bền vững sang Trung Quốc;
- Giảm thiểu rủi ro gián đoạn khi GACC tăng cường hậu kiểm;
- Tăng khả năng cạnh tranh và mở rộng đối tác nhập khẩu.
Việc Trung Quốc tăng cường kiểm soát tinh bột sắn nhập khẩu và áp dụng hệ thống giám sát mới không chỉ tạo ra áp lực, mà còn mở ra cơ hội để doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình, nâng cao chất lượng sản phẩm và củng cố hình ảnh trong mắt đối tác quốc tế. Trong bối cảnh này, chủ động rà soát mã GACC, nâng cấp hệ thống kiểm soát chất lượng và cập nhật quy chuẩn GB chính là chìa khóa để tinh bột sắn Việt Nam giữ vững thị phần và phát triển bền vững tại thị trường Trung Quốc.
